نگاه نگاه

خانه / نگاه صاحب نظران

قطع شش هزار هکتار درخت برای چاپ کتاب‌های درسی، مبنای علمی ندارد

محمد رضاخواه(گروه نگاه)
۱۳۹۷/۰۷/۲۵
هرچند بریدن یک درخت هم به محیط‌زیست آسیب‌ مي رساند اما برای تغییر هر فرهنگی ابتدا نیاز است تا علمی حرف بزنیم و اطلاعات دقیق و درست به مردم بدهیم و بعد به دنبال روش‌هایی برای کم کردن همین تعداد درخت باشیم.

اين روزها شاهد ادعاهاي  اغراق آميز و بي پايه و اساسي هستيم كه اغلب مبناي علمي و منطقي درستي هم ندارند و معمولاً نمی‌توان به آن استناد كرد و از سويي  باور اين سخنان براي افرادي كه به حداقلي از حساب‌وکتاب آشنايي داشته و يا ذهن نقادي دارند، سخت می‌شود و به همين علت  است كه افراد نكته بين ونقّاد معمولاً در چنين سخنرانی‌هايي حاضر نمی‌شوند تا رنج شنيدن حرف‌های غیرعلمی را تحمل نكنند.

اين زمينه نادرست كه بيشتر به دليل عدم سنجش و عيار زدن حرف سخنران توسط مستمعین اتفاق افتاده است، اغلب به‌این‌علت بوده است كه سخنران آن‌قدر قدرت داشته است كه مستمعين حاضر نيستند در مقابل وي  خطاي  سخنانش را آشكاركنند و يا باورها و عقايد مردم به‌گونه‌ای است كه اعتراض به مطرح شدن حرف‌های غیرعلمی نه از طرف سخنران كه از طرف شنوندگان ممكن است با انتقاد همراه شود .

دریکی از کلیپ‌هایی كه در فضاي مجازي مشاهده كردم ، سخنران جوان و عضو هیئت‌علمی يكي از قدیمی‌ترین دانشگاه‌های تهران مدعي شده است كه سالانه 6000 هكتار جنگل به خاطر انتشار کتاب‌های درسي بايد قطع شوند، اين رقم آن‌قدر بزرگ بود كه ابتدا از حجم تخريبي كه در محیط‌زیست اتفاق می‌افتد، بسيار نگران شدم و از طرفي به تخريب اين حجم از محیط‌زیست شك كردم ...

از  صاحبان قدرت و سخناني كه براي شكل دادن  به باور عمومي بيان مي شود كه بگذريم، اين روزها مطالبي از طرف نسل جوان با لايه اي از  افكار علمي و جديد ، می‌شنویم كه باور آن سخت است و معمولاً اين جوانان از افرادي هستند كه مدعي تسلط به روش هاي  علمي هستند و احتمالاً با ارائه اين افكار و حرف‌ها روزي در اين كشور جزو مديران اين سرزمين خواهند شد. در اين حالت خطري جامعه را تهديد خواهد كرد كه اگر امروز اين افراد در مقام يك فرد عادي می‌توانند حرف‌های علمي و غیرعلمی را باهم مخلوط كنند و بر اساس آن براي خود شهرت يا محبوبيت كسب كنند، فرداي اين سرزمين را به اين مديران چگونه می‌توان سپرد و در آن جايگاه ‌ها چه خواهند كرد و چگونه با اعداد و ارقام و آمارها به صورت كاملا نامسئولانه  برخورد خواهند كرد و منافع شخصي خود را در تقابل با یک‌روند علمي يا دقيق ترجيح خواهند داد.

دریکی از کلیپ‌هایی كه در فضاي مجازي مشاهده كردم ، سخنران جوان و عضو هیئت‌علمی يكي از قدیمی‌ترین دانشگاه‌های تهران مدعي شده است كه سالانه 6000 هكتار جنگل به خاطر انتشار کتاب‌های درسي بايد قطع شوند، اين رقم آن‌قدر بزرگ بود كه ابتدا از حجم تخريبي كه در محیط‌زیست اتفاق می‌افتد، بسيار نگران شدم و از طرفي به تخريب اين حجم از محیط‌زیست شك كردم و تصميم گرفتم تا باکمی تحقيق پي به صحت و سقم  اين ادعا ببرم چراکه عدد ۶۰۰۰ هزار هکتار عددی بزرگ است و هر خواننده و یا شنونده‌ای را دچار بهت و حیرت می‌کند که برای آموزش فرزندانمان چه هزینه‌ای به محیط‌زیست وارد می‌کنیم و آيا اصلاً چنين هزینه‌ای مناسب است يا خير.

این دو عدد را مقایسه کنید؛ ۵۰۰ هکتار را با ۶۰۰۰ هکتار و در ذهنتان تأثیر منفی هریک را بررسی کنید. در  قرن بيست و يكم نباید حرف غیرعلمی زد و با اعداد بازی کرد، واقعیت این است که برش یک درخت یا یک‌میلیون درخت در سال آسیب‌زا هست و ما باید جامعه‌ای بسازیم که از قطع یک درخت هم نگران شوند، اما چنين كاري و نشان دادن خطرات يك كار نبايد با عدد سازي و آمار اشتباه باشد.

 تولید کاغذ از طریق جنگل‌های صنعتی انجام می‌شود که منافع فروانی برای صاحبان آن دارد و اقتصاد برخی از کشورها به آن وابسته است، به‌طوری‌که کشور فنلاند که بیشترین تولید کاغذ در دنیا از طریق جنگل‌های صنعتی را دارد با کاهش قیمت کاغذ در سال‌های گذشته دچار نوساناتی در اقتصاد خود شد.

اما بيايد اين حرف قطع شش هزار هكتار قطع درخت به دليل چاپ کتاب‌های درسي را ازنظر علمي بررسي كنيم .  به فرض ادعای این كليپ که سالی ۲۰۰ میلیون کتاب درسی منتشر می‌شود و فرض اينكه  هر کتاب درسی ۵۰۰ گرم وزن دارد؛ كه معمولاً بسياري از کتاب‌ها به اين وزن ميانگين نخواهند رسيد؛ با ضرب این دو عدد در هم نیاز به ۱۰۰ هزار تن كاغذ براي توليد كتاب داريم.

 به‌طور میانگین هر تن کاغذ نیاز به ۱۷ اصله درخت دارد؛ بنابراین سالی یک‌میلیون و هفت‌صد هزار درخت برای این تعداد کتاب درسی لازم است و در هر هکتار جنگل صنعتی ۲۵۰۰ درخت می‌روید که با تقسیم این تعداد درخت به‌کل درخت‌های موردنیاز برای تولید این مقدار کاغذ ۶۸۰ هکتار جنگل صنعتی موردنیاز است.

این رقم ممکن است تا نصف هم کاهش یابد، چراکه وزن بسیاری از کتاب‌های درسي بسیار کمتر از ۵۰۰ گرم است و ممکن است این عدد به ۵۰۰ هکتار و یا کمتر در سال برسد.هرچند بریدن یک درخت هم به محیط‌زیست آسیب‌ مي رساند اما برای تغییر هر فرهنگی ابتدا نیاز است تا علمی حرف بزنیم و اطلاعات دقیق و درست به مردم بدهیم و بعد  به دنبال روش‌هایی برای کم کردن همین تعداد  درخت باشیم.

این دو عدد را مقایسه کنید؛ ۵۰۰ هکتار را با ۶۰۰۰ هکتار و در ذهنتان تأثیر منفی هریک را بررسی کنید. در  قرن بيست و يكم نباید حرف غیرعلمی زد و با اعداد بازی کرد، واقعیت این است که برش یک درخت یا یک‌میلیون درخت در سال آسیب‌زا هست و ما باید جامعه‌ای بسازیم که از قطع یک درخت هم نگران شوند، اما چنين كاري و نشان دادن خطرات يك كار نبايد با عدد سازي و آمار اشتباه باشد و از همه مهم‌تر باید به دنبال آثار تربیتی و روانی چاپ کتاب‌های نو برای دانش‌آموزانمان باشیم. باید بررسی کنیم که دادن کتاب‌های نو به دانش آموزان چه آثار تربیتی بر کودکانمان می‌گذارد و اگر رویه‌ای را در نظر بگیریم که یک کتاب چند سال در اختیار دانش آموزان قرار گیرد چه آثار تربیتی ديگري می‌تواند داشته باشد.

کلید واژه ها :

نيروي انساني توانمند و اماكن مناسب؛ راه‌حل‌های آموزش‌وپرورش ...

معصومه بيات(معاون برنامه‌ريزي و مخاطب پژوهي مركز اطلاع رساني و روابط عمومي)

مدرسه محوري يا هژموني كاركرد مدارس

عباس شكوري شالدهي(پژوهشگر تعليم و تربيت)

منابع انساني ركن مهم تحول و حوزه پرورشي پيشرو و متفاوت نسبت...

عليرضا كاظمي(معاون پرورشي و فرهنگي وزارت‌ آموزش و پرورش)

کلوخ‌های کمک‌درسی و ذهن دانش‌آموز

حیدر تورانی(استاددانشگاه)

كوله‌پشتي‌هاي پر از هیچ

سعيد بديعي(معاون دفتر انتشارات و تکنولوژی آموزشی)

كتاب‌هاي كمك‌درسي و ايزوله كردن دانش‌آموزان

عظيم محبي(پژوهشگر و كارشناس تعليم‌وتربيت)

كتاب كمك‌درسي، رحمت يا عذاب

سيدكمال شهابلو(معاون دفتر انتشارات و تکنولوژی آموزشی)

مدرسه محوري يا هژموني كاركرد مدارس

عباس شكوري شالدهي(پژوهشگر تعليم و تربيت)

منابع انساني ركن مهم تحول و حوزه پرورشي پيشرو و متفاوت نسبت...

عليرضا كاظمي(معاون پرورشي و فرهنگي وزارت‌ آموزش و پرورش)

کلینیک رایانه

مسلم ملکی( دبير هنرستان کاردانش عشایری و شبانه روزی شهدای شاه صاحب )

ارسال نظرات