نگاه نگاه

خانه / مدرسه و جامعه

کلوخ‌های کمک‌درسی و ذهن دانش‌آموز

حیدر تورانی(استاددانشگاه)
۱۳۹۷/۱۰/۲۵
دکتر حیدر تورانی، می‌گوید در آموزش کودکان و نوجوانان، باید آموزه‌های مهم‌تر و ارزشمندتر، با اصول صحیح، ابتدا در ذهن آن‌ها استقرار یابد، سپس به آموزش‌های کمکی و جنبی رو آورده شود. به باور او عدم رعایت تقدم و تأخر در آموزش‌ها، و نشاندن کتاب‌های کمک‌درسی، تست و آزمون به جای مفاهیم اصلی کتاب درسی و عادت دادن ذهن دانش‌آموزان به حفظ و پخته‌خواری، به جای خلاقیت و حل مسئله مانع از آموزش صحیح می‌شود.

تصور کنید می‌خواهید یک ظرف شیشه‌ای خالی را با چند تکه کلوخ، مقداری سنگ‌ریزه و مقداری ماسه نرم پر کنید و سپس یک لیوان آب روی آن بریزید. به‌طور طبیعی ابتدا كلوخ‌ها را در شیشه قرار می‌دهیم، سپس سنگريزه‌ها را در آن می‌ریزیم. با تکان دادن شیشه، سنگريزه‌ها لابه‌لای کلوخ‌ها جای می‌گیرد؛ آن‌گاه ماسه را در ظرف ریخته، شیشه را مجدداً تکان می‌دهيم تا ماسه‌ها فضاهای خالی بین سنگریزه‌ها و کلوخ‌ها را پرکنند. در پايان یک لیوان آب را به آرامی در داخل شیشه می‌ریزیم که آب راهش را از کوچک‌ترین فضاها می‌یابد و آرام در شيشه جاي می‌گیرد.

سوال: اگر ابتدا شیشه را با ماسه پر کنیم چه اتفاقی می‌افتد؟ طبعاً دیگر جایی نه برای سنگریزه‌ها، نه برای كلوخ‌ها و نه حتی برای آب می‌ماند. 

ذهن دانش‌آموزی شبیه به همان ظرف است که انواع آموزه‌ها، دانش و اطلاعات گوناگون در آن قرار می‌گیرد؛ اما بسیار مهم است كه این آموخته‌ها با چه ترتیبی فضای ذهن او را پر کنند. كلوخ‌ها به مثابه کتاب‌های درسي و مواد و رسانه‌های آموزشی رسمی، سنگریزه‌ها محتوای تربیتی و پرورشی، ماسه‌ها آموزه‌هاي مكمل و ليوان آب هم آغوش گرم و پر محبت معلم و نشاط و شادابی کلاس درس است. آشکار است که اگر ما ذهن دانش‌آموز را از ابتدا با آموزه‌های مکمل (محفوظات و دانش و اطلاعات اضافی و به اصطلاح امروزی‌ها با تست‌ و آزمون و مطالب پخته) پر كنيم، دیگر جایی برای خلاقیت، حل مسئله و پویایی نمی‌ماند.

یادمان باشد اولاً قرار نیست این ظرف به هر قیمتی و با هر چیزی پر شود و دانش‌آموز ما هر چیزی را در ذهن سراپا آماده یادگیری‌های جدید خویش بریزد؛ ثانیاً بهتر است ابتدا آموزه‌های ناظر بر برنامه‌های درسی و تربیتی رسمی، که مبتنی بر فنون و آداب صحیح آموزش و یادگیری است به دانش‌آموز آموخته شود و آن‌گاه اگر در فرایند صحیح آموزش و یادگیری، او نیازی به ديگر آموزه‌ها داشت، با تشخیص معلم و متخصصان موضوعی تعلیم و تربیت، و نه هر نسخه‌پیج ناآشنا تغذيه شود.

کلید واژه ها : آموزش و پروروش, دانش آموز

نيروي انساني توانمند و اماكن مناسب؛ راه‌حل‌های آموزش‌وپرورش ...

معصومه بيات(معاون برنامه‌ريزي و مخاطب پژوهي مركز اطلاع رساني و روابط عمومي)

مدرسه محوري يا هژموني كاركرد مدارس

عباس شكوري شالدهي(پژوهشگر تعليم و تربيت)

منابع انساني ركن مهم تحول و حوزه پرورشي پيشرو و متفاوت نسبت...

عليرضا كاظمي(معاون پرورشي و فرهنگي وزارت‌ آموزش و پرورش)

ما هم ضرب المثل می‌شویم؟

احمد عربلو(نویسنده کتاب‌های کودک و نوجوان)

در سودای، شکستن دست سوداگران کتاب‌های کمک‌درسی

بابک نیک‌طلب(شاعر و کارشناس ادبیات کودک ونوجوان)

کتابهایی چون روغن، شامپو و برنج ...

سپیده چمن‌آرا (نویسنده کتاب‌های کودک و نوجوان)

آفات فست‌فودهای آموزشی یا بازار یوسف‌های ارزان

حبیب یوسف‌زاده (نویسنده و مترجم کتاب‌های کودک و نوجوان)

مدرسه محوري يا هژموني كاركرد مدارس

عباس شكوري شالدهي(پژوهشگر تعليم و تربيت)

منابع انساني ركن مهم تحول و حوزه پرورشي پيشرو و متفاوت نسبت...

عليرضا كاظمي(معاون پرورشي و فرهنگي وزارت‌ آموزش و پرورش)

کلینیک رایانه

مسلم ملکی( دبير هنرستان کاردانش عشایری و شبانه روزی شهدای شاه صاحب )

ارسال نظرات